The Centre for Talented Youth, Ireland at Dublin City University invites you to join us in Dublin for the 20th European Council for High Ability (ECHA) Conference. Embark on a transformative journey with educators, researchers, psychologists, parents and advocates from across the world to collectively redefine the landscape of gifted education. The conference promises to challenge conventional notions of giftedness, spark insightful dialogues, and inspire innovative approaches towards nurturing high ability in diverse learners.
Although a small country, Ireland’s tradition of transcontinental migration has created a world where the Irish diaspora are found everywhere. As a city, Dublin is accessible for international guests, filled with tradition and a gateway to Ireland’s famous ‘céad míle fáilte’- a hundred thousand welcomes.
CTY Ireland is one of Europe’s largest gifted education centres, Ireland’s only formal programme for gifted children and a thriving research centre. Established in Dublin City University in 1992, CTY Ireland aims to allow all gifted students to reach their potential both academically and socially, by providing interesting courses and programmes that are based on interest and ability, rather than age.
As the former hosts of ECHA 2018, CTY Ireland is committed to exceeding the high levels of engagement and enjoyment participants reported. Ireland is a landscape of stunning beauty, with a deep cultural and literary history, with a warm and welcoming population. We can guarantee a social programme like no other, so guests can experience the lively atmosphere of Dublin during the event.
Onlangs gaf Karine Verschueren een webinar over de meest recente wetenschappelijke inzichten rond de sociale competentie van cognitief begaafde jongeren. Hoogbegaafde jongeren worden geregeld bestempeld als briljant, maar sociaal onhandig. Maar klopt dat stereotype wel? En als er wél risico’s bestaan voor hun sociaal functioneren, welke zijn dat dan precies en wat kunnen we doen om die te verkleinen? Ze onderzoekt ook hoe sociale relaties de ontwikkeling van cognitief talent kunnen stimuleren of juist afremmen. Tenslotte worden deze inzichten vertaald naar handvatten om cognitief sterke jongeren beter te begeleiden.
Karine Verschueren is gewoon hoogleraar Schoolpsychologie en Ontwikkeling in Context aan de KU Leuven. Zij is academisch verantwoordelijke van de Expertisecel Begaafdheid van PraxisP en leidt het interuniversitair Expertisecentrum TALENT. Dit webinar maakt deel uit van het ZIN-vormingsaanbod van PraxisP, het praktijkcentrum van de faculteit Psychologie en pedagogische wetenschappen van KU Leuven. In PraxisP bieden we gespecialiseerde zorg, gedragen door wetenschappelijk onderzoek. Met ZIN zorgen we ervoor dat vernieuwende behandelvormen en inzichten uit ons onderzoek beschikbaar worden voor partners in de praktijk. Met lezingen, reflecties van ervaren behandelaars, workshops en intervisie of advies op maat, delen we kennis en versterken we kwaliteitsvolle zorg.
Het wetenschappelijk team van Expertisecentrum TALENT (een samenwerking tussen KU Leuven, UGent en UAntwerpen) heeft een nieuweonline leermodule ontwikkeld. Deze module gaat over ‘onderpresteren’.
In deze leermodule onderzoek je wat onderpresteren precies betekent. Je gaat na wie onderpresterende leerlingen zijn, hoe je hen herkent en wanneer onderpresteren voorkomt. Daarnaast worden enkele theoretische modellen besproken die onderpresteren kunnen verklaren en worden effectieve interventies verkend om onderpresteren te voorkomen en het om te keren. Scholen kunnen deze module gebruiken om onderpresterende leerlingen beter te signaleren en hen passend te begeleiden.
We hebben het steeds vaker over schooltrauma als het om leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid gaat. Dan hebben we het meestal over moeilijk verstaanbaar gedrag als signaal voor moeilijkheden die niet van de ene op de andere dag ontstaan. Traumasensitief onderwijs voor leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid betekent dat er een relatie gelegd wordt tussen cognitieve en emotionele draagkracht. In deze brochure lees je er alles over en vind je ook weer talloze video’s, praktijkcases en handige tools.
In haar inaugurale rede ‘Hoogbegaafdheid… to the POINT!’ pleitte Anouk Bakx voor meer aandacht voor hoogbegaafdheid in alle levensfasen, van jonge kinderen tot senioren, en voor het wegnemen van misconcepties en ongelijkheid. Ze sprak de rede uit op vrijdag 6 februari 2026 bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Hoogbegaafdheid, Transities en Maatschappelijke Impact aan Tilburg University. Deze nieuwe bijzondere leerstoel is mogelijk gemaakt door de Stichting Mensa Fonds.
In haar rede benadrukte Bakx dat hoogbegaafdheid niet alleen een kwestie is van een hoog IQ, maar een dynamisch en levenslang ontwikkelingsproces, dat beïnvloed wordt door de interactie tussen het individu en de omgeving. Dat noemen we person-environment-fit: de afstemming tussen de behoeften en mogelijkheden van hoogbegaafde individuen en de kansen, mogelijkheden, ondersteuning en eventuele beperkingen uit hun omgeving. Een goede match is essentieel voor optimale ontwikkeling en welbevinden.
Foto: Ineke Stofmeel (via Stichting Mensa Fonds)
Jonge kinderen: ontwikkelingsvoorsprong herkennen
Uit onderzoek binnen de POINT-onderzoekswerkplaatsen bleek dat professionals in de kinderopvang en groep 1-2 van de basisschool vaak nog te weinig kennis hebben om een ontwikkelingsvoorsprong tijdig te signaleren. Dit kan leiden tot een mismatch tussen het kind en de omgeving, met mogelijke sociale, emotionele of cognitieve gevolgen. Bakx benadrukte het belang van betere opleiding en bewustwording voor professionals in de kinderopvang.
Basisschool en voortgezet onderwijs: passend onderwijs en transitie
De overgang naar de basisschool en later naar het voortgezet onderwijs zijn cruciale momenten. Bakx wees op het belang van onder andere compacten, verrijken en versnellen in het onderwijs, evenals het samenbrengen van hoogbegaafde leerlingen met ontwikkelingsgelijken. Dit bevordert niet alleen hun cognitieve ontwikkeling, maar ook hun zelfbeeldontwikkeling. Toch worden bepaalde groepen, zoals kinderen met een migratieachtergrond of dubbel bijzondere leerlingen nog te vaak over het hoofd gezien.
Studie en werk: autonomie en zingeving
Voor hoogbegaafde studenten en jongvolwassenen is de transitie naar studie en werk een nieuwe uitdaging. Bakx benadrukte dat zelfinzicht, motivatie en een stimulerende leeromgeving cruciaal zijn. In het werkzame leven kunnen hoogbegaafde volwassenen frustratie ervaren als hun behoefte aan autonomie, diepgang en creativiteit niet wordt vervuld. Dit kan leiden tot onderbenutting van talent of zelfs bore-out. Bakx pleitte voor meer ruimte voor job crafting en autonomie-ondersteunend leiderschap, zodat hoogbegaafden hun potentieel kunnen benutten.
Hoogbegaafde senioren: generativiteit en levensvoldoening
Een relatief onbekend terrein is hoogbegaafdheid op latere leeftijd. Bakx wees op het belang van generativiteit: de behoefte om kennis en ervaring door te geven aan jongere generaties. Hoogbegaafde senioren blijven vaak lang cognitief actief en kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan innovatie en maatschappelijke vraagstukken. Toch is er nog weinig onderzoek naar hun specifieke behoeften en uitdagingen, zoals eenzaamheid of het vinden van gelijkgestemden.
Onderzoeksagenda: naar een inclusievere samenleving
Bakx sloot haar rede af met een oproep tot meer onderzoek en samenwerking tussen wetenschap, praktijk en beleid. Centraal staat de vraag: ‘Welke mechanismen en condities bevorderen een optimale wisselwerking tussen hoogbegaafde individuen en hun omgeving?’ Haar doel is om de POINT-methodiek, oorspronkelijk ontwikkeld voor het onderwijs, uit te breiden naar volwassenen en senioren. Zo hoopt ze bij te dragen aan een samenleving waarin hoogbegaafd potentieel in alle levensfasen wordt herkend, gestimuleerd en gewaardeerd.
Over de leerstoel en Anouke Bakx
De leerstoel, mogelijk gemaakt door (donateurs van) het Mensa Fonds, richt zich op het onderzoeken van de ontwikkeling van hoogbegaafde mensen – met speciale aandacht voor de impact van belangrijke overgangen in een levensloop, zoals van onderwijs naar werk of van werk naar pensionering. Ook draagt de leerstoel bij aan het ontwikkelen van interventies gericht op het bevorderen van de veerkracht en het welzijn van hoogbegaafde mensen. Er is nog relatief weinig bekend over de levensloop van hoogbegaafde mensen, oftewel mensen met een hoog ontwikkelingspotentieel. Door middel van deze bijzondere leerstoel hopen Tilburg University en het Mensa Fonds zowel de wetenschappelijke kennis over hoogbegaafde mensen, als meerwaarde van hoogbegaafde mensen voor de gehele maatschappij te vergroten.
Prof. dr. Anouke Bakx is door Tilburg University benoemd op de bijzondere leerstoel ‘Hoogbegaafdheid, Transities en Maatschappelijke Impact’ en is lector Goed leraarschap, Goed leiderschap aan Fontys Hogeschool en bestuurslid van het National Talent Centre of the Netherlands. Ze heeft de onderwijsonderzoekswerkplaatsen van POINT (Passend Onderwijs voor Ieder Nieuw Talent opgericht, waarin onderzoek, onderwijs, opleiding en ontwikkeling samenkomen. Het POINT-concept heeft meerdere prijzen gewonnen voor de verbinding van wetenschap en praktijk. Daarnaast is zij medeoprichter van het wetenschappelijk expertisecentrum RATiO. In 2019 werd haar werk erkend met een nominatie voor de Mensa Fonds Uitblinker Award.
Kenniscentrum Hoogbegaafdheid legt basis voor nationaal curriculum over (hoog)begaafdheid
Begin december 2025 ontvangen alle scholen in het primair en voortgezet onderwijs het Basisboek (Hoog)begaafdheid van het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid. Het boek is bedoeld als praktische en inspirerende gids voor leraren die onderwijs willen bieden dat beter aansluit bij leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid.
Programmamanager dr. Eleonoor van Gerven noemt het boek “een basis voor een nationaal curriculum voor leraren over (hoog)begaafdheid”. In 25 hoofdstukken delen 34 auteurs hun kennis en ervaring vanuit verschillende perspectieven. De redactie koos er bewust voor om niet één aanpak voor te schrijven, maar ruimte te bieden aan diversiteit: leraren, scholen en besturen kunnen zelf bepalen wat het beste past bij hun leerlingen en organisatie.
Het Basisboek (Hoog)begaafdheid is opgebouwd rond vijf thema’s:
Concepten van begaafdheid
Het zien van educatieve behoeften
Het betekenisvol reageren op educatieve behoeften
Haalbaar organiseren van onderwijs en begeleiding
Het monitoren van de ontwikkeling van de leerling
Bij elk thema horen verdiepende materialen in de online Kennisbank van het KCHB, zoals dilemma’s en casussen, feitenoverzichten, tools, werkopdrachten en praktijkvoorbeelden. Samen vormen boek en Kennisbank een compleet pakket om professionals in het po en vo te ondersteunen bij kansrijk en inclusief onderwijs voor (hoog)begaafde leerlingen.
Lees meer over het Basisboek (Hoog)begaafdheid en bekijk de Kennisbank op kenniscentrumhb.nl
Het National Talent Centre of the Netherlands (NTCN) heeft een nieuwe website! Op www.nationaltalentcentre.nl vind je alles over onze missie om kennis en expertise rond hoogbegaafdheid en talentontwikkeling te verbinden, versterken en verspreiden.
De vernieuwde site biedt een duidelijk overzicht van onze initiatieven, partners en Talent Points, en houdt je op de hoogte van het laatste nieuws en onze agenda.
Met deze stap versterken we onze rol als onafhankelijk platform en strategische verbinder tussen beleid, praktijk en wetenschap – voor een samenleving waarin elk talent telt.
Met de deelnemers uit de klankbordgroep heeft het bestuur van NTCN op vrijdag 19 september een heel inspirerende bijeenkomst gehad. Anouke Bakx leidde de middag in. Er is heel enthousiast gewerkt aan het genereren van allerlei ideeën voor de toekomst. #NTCN kan een verbindende kracht zijn en als paraplu fungeren voor alle mooie initiatieven. Zo kunnen we elkaar versterken en de krachten bundelen.
‘Gouden ideeën’ waar we graag mee verder gaan:
– zichtbaarheid van NTCN vergroten – intensievere samenwerking met onze Talent Points – jaarlijkse studiedag / NTCN-event organiseren
We zijn als bestuur heel blij met alle input van alle aanwezigen. We kijken uit naar het vervolg en houden jullie op de hoogte!
Wij gebruiken cookies om onze website goed te laten werken (functionele cookies) en om het gebruik van de site te analyseren (analytische cookies). We gebruiken géén marketingcookies.
Functioneel Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
